2026 Evde Sağlık ve Palyatif Bakım Yönetmeliği, Sağlık Bakanlığınca 23 Haziran 2026 tarihli ve 33289 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ve yayımı tarihinde yürürlüğe giren düzenlemedir. Yönetmeliğin tam adı "Evde Sağlık ve Palyatif Bakım Hizmetlerinin Sunumu ve Koordinasyonuna İlişkin Yönetmelik"tir; dayanağı 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'dur. Yeni düzenleme, 2 Haziran 2023 tarihli ve 32209 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Evde Sağlık Hizmeti Sunumu Hakkında Yönetmelik'i yürürlükten kaldırmıştır.
Bu yazıda yönetmeliğin evde sağlık birimlerinin günlük işini doğrudan etkileyen başlıklarını özetliyoruz. Amacımız madde metninin yerini tutmak değil; hangi konulara dikkat etmeniz gerektiğini derli toplu göstermek. Uygulamada her zaman Resmî Gazete'deki güncel metne başvurmanızı öneririz.
Yönetmeliğin kapsamı nedir?
Yönetmelik, kamu kurumlarında sunulan evde sağlık hizmetini ve kamu, üniversite, belediye ve özel sağlık tesislerindeki palyatif bakım hizmetlerini kapsar. Başlığından da anlaşılacağı gibi düzenleme yalnızca hizmet sunumunu değil, hizmetin koordinasyonunu da ele alır: Başvuruların kim tarafından değerlendirileceği, hangi sürede sonuçlanacağı ve verinin hangi sistemde tutulacağı aynı metinde tarif edilir.
Özel evde bakım ve evde sağlık şirketleri ise kendi tabi oldukları mevzuata uyar. Bu kuruluşların, tabi oldukları güncel mevzuatı ve il sağlık müdürlüklerinin yönlendirmelerini ayrıca takip etmeleri gerekir. Bununla birlikte yönetmelikte tarif edilen kayıt ve bilgilendirme disiplini, sektörün genelinde iyi uygulama örneği olarak değerlendirilebilir.
Hangi yeni kavramlar tanımlandı?
Yönetmeliğin tanımlar maddesi, evde sağlık ekosisteminin temel aktörlerini adlandırır. Birimlerin yazışmalarda ve kayıtlarda bu terimleri doğru kullanması önemlidir:
- ESH (Evde Sağlık Hizmeti): Hastanın yaşadığı mekânda koruyucu sağlık, tanı, tedavi, bakım, rehabilitasyon ve izlem hizmetleri.
- ESYS (Evde Sağlık Yönetim Sistemi): Başvuru, değerlendirme, izlem, sevk, nakil, taburculuk ve sonuç verilerinin kaydedildiği, Bakanlık sistemleriyle entegre dijital sistem.
- ESKOM (Evde Sağlık Koordinasyon Merkezi): İl sağlık müdürlüğüne bağlı; başvuruları ön değerlendiren, hizmet yöntemini belirleyen ve yönlendiren, ancak klinik karar vermeyen merkez.
- ESHİM (Evde Sağlık Hizmeti İletişim Merkezi): Bakanlığın 444 38 33 numaralı iletişim merkezi.
- USBS: Uzaktan Sağlık Bilgi Sistemi.
- YAŞAM: Sağlıklı Yaş Alma Merkezleri.
Evde sağlık hastası da tanımlanmıştır: cihaza, yatağa veya eve bağımlı ya da yaşlılığı nedeniyle sağlık hizmetine erişimde güçlük yaşayan ve talebi uygun görülen kişi. Bu tanımın ayrıntısı için Evde sağlık hastası kimdir yazımıza bakabilirsiniz. ESYS kavramının kendisini ise ESYS nedir sayfamızda ayrıca anlattık.
Öne çıkan süreler ve kurallar nelerdir?
Yönetmelikte birimlerin iş planını doğrudan etkileyen çeşitli süreler yer alır. Aşağıdaki tablo bunları tek bakışta gösterir:
| Konu | Kural | İlgili madde |
|---|---|---|
| Birim tescili | Uygun bulunan birim en geç 30 gün içinde tescil edilir ve ESYS'ye kaydedilir | m.9 |
| Yeniden tescil | Önceden tescilli birimler en geç bir yıl içinde yeniden tescil edilir | Geçici m.2 |
| Aile hekimliği yanıtı | Bir iş günü içinde yanıt verilmezse başvuruyu ESKOM sonuçlandırır | m.15 |
| Başvurunun sonuçlanması | ESKOM'a iletilen başvurular en geç üç gün içinde sonuçlanır; planlanan ilk ev ziyaretleri de bu sürede yapılır | m.15 |
| Süreli ESH | Taburculuktan sonra 30 güne kadar; hekim uygun görürse 30 gün daha | m.16 |
| Sonlandırmada tereddüt | Yürütme komisyonu 3 iş günü içinde karar verir; bu sürede hizmet sürer | m.17 |
| Palyatif taburculuk sonrası | İlk ev değerlendirmesi ESH birimince en geç 3 gün içinde yapılır | m.24/4 |
| ESHİM başvuru kabulü | 08.00–22.00 saatleri arasında | m.14/4 |
Birim tipleri nasıl belirlendi?
Yönetmelik iki birim tipi tanımlar: ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşları bünyesindeki H Tipi birimler ve ağız ve diş sağlığı hizmeti veren D Tipi birimler. Tescil süreci ve önceden tescilli birimlerin yeniden tescili ayrı bir planlama gerektirdiği için bu konuyu evde sağlık birimi tescili yazısında ayrıntılı ele aldık.
Hizmet sunumunda neler öne çıkıyor?
Yönetmelik hizmeti iki türe ayırır: hayat boyu ya da hasta sonlandırana kadar süren sürekli ESH ve taburculuk sonrası dönemle sınırlı süreli ESH. Sunum aşamasında öne çıkan yükümlülükler şunlardır:
- İlk ziyaret sorumlu tabip eşliğinde yapılır.
- Ek-3 Değerlendirme Formu düzenlenir; ziyaret planı oluşturulur, arşivlenir ve hasta yakınıyla paylaşılır.
- Hasta Hakları Yönetmeliği esas alınarak Ek-4 Bilgilendirme ve Rıza Formu doldurulur.
- Konsültasyon, eczacı desteği, yabancı dil ve işaret dili desteği, hasta ve yakını eğitimi gibi destek hizmetleri tanımlanır.
- Bakıma muhtaçlık veya ihmal riskinde aile ve sosyal hizmetler müdürlüğüne, istismar ve adli durumlarda ilgili kurumlara bildirim yapılır.
- Sağlık atıkları mevzuata uygun şekilde bertaraf edilir.
Araç ve personel tarafında da düzenlemeler vardır: Acil durumda 112 devreye girer ve hasta teslim tutanağı düzenlenir; personel standart kıyafet ve kimlik kartı taşır.
Kayıt, kalite ve denetim hükümleri ne diyor?
Birimlerin bilgi sistemi tercihini en çok etkileyen bölüm kayıt hükümleridir. Yönetmeliğe göre tüm işlemler dijital ortamda kaydedilir ve Bakanlık merkezi sağlık veri sistemine gönderilir. Elektronik formların eksiksiz, doğru ve güncel kullanılması gerekir. Kayıtlar; ESH birimi, palyatif servis, koordinasyon birimi ve aile hekimliği arasında bakımın sürekliliği için paylaşılır. Saklama 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na, arşivleme ise Devlet Arşiv Hizmetleri Yönetmeliği'ne uygun yapılır.
Kalite maddesi Bakanlığın sağlıkta kalite ve akreditasyon standartlarına atıf yapar. Denetim maddesinde Ek-9 ve Ek-10 formları yer alır ve faaliyet izni olmadan birim kurulamayacağı belirtilir. Kayıt yükümlülüklerinin pratik karşılığını kayıt ve bilgi sistemi yükümlülükleri yazımızda inceledik.
Birimler şimdi ne yapmalı?
- Tescil durumunuzu ve yeniden tescil takviminizi gözden geçirin.
- Değerlendirme, bilgilendirme ve rıza formlarınızı güncel ek formlarla karşılaştırın.
- Başvurudan ilk ziyarete kadar geçen süreyi ölçebileceğiniz bir kayıt düzeni kurun.
- Ziyaret planının hasta yakınıyla nasıl paylaşıldığını belgeleyin.
- Elektronik kayıtlarınızın eksiksiz ve güncel olduğunu düzenli olarak kontrol edin.
selfESYS bu adımların bir kısmını gündelik iş akışına yerleştirir: İzlem takip ekranı bekleyen ilk izlemleri ve süresi aşanları listeler; Başvuru ve Aydınlatılmış Onam formu yazdırılabilir, PDF ya da Word olarak alınabilir; onam ve evrak kontrol listesi eksik belgeleri hasta bazında gösterir; hasta yakını uygulaması ziyaret takvimini aileyle paylaşır. e-Nabız gönderimleri de sistemin içinden yapılır. Ayrıntılar için özellikler sayfasına göz atabilirsiniz.
Yönetmeliği okurken en sık yapılan hatalar nelerdir?
Yeni bir düzenleme yürürlüğe girdiğinde birimler genellikle iki hataya düşer. Birincisi, eski yönetmeliğe göre hazırlanmış form ve prosedürlerin sorgulanmadan kullanılmaya devam edilmesidir; oysa eski düzenleme yürürlükten kalkmıştır ve atıflar güncellenmelidir. İkincisi, yönetmelikteki süreleri yalnızca koordinasyon merkezini ilgilendiren kurallar olarak görmektir. Örneğin üç günlük süre, başvurunun sonuçlanmasını olduğu kadar planlanan ilk ev ziyaretini de kapsar; dolayısıyla doğrudan sahadaki ekibin takvimini etkiler.
Bir diğer dikkat noktası terminolojidir. ESH, ESYS, ESKOM ve ESHİM gibi kısaltmaların iç yazışmalarda, formlarda ve eğitim materyallerinde tutarlı kullanılması, denetimlerde ve kurumlar arası iletişimde yanlış anlaşılmaları önler. Personel eğitimlerinde yönetmeliğin tanımlar bölümünün kısa bir özetini paylaşmak bu açıdan faydalı bir başlangıçtır.
Sonuç
2026 yönetmeliği; tanımları netleştiren, başvuru ve ilk ziyaret için kısa süreler belirleyen, formları standartlaştıran ve tüm işlemlerin dijital kaydını esas alan kapsamlı bir çerçevedir. Birimler için asıl iş, bu kuralları sahadaki günlük akışa dönüştürmektir. Kendi sürecinizi yeni çerçeveye göre nasıl kurabileceğinizi konuşmak isterseniz bizimle iletişime geçin.